Asplenie

Richtlijn (functionele) asplenie.

Risico’s bij (functionele) asplenie

De filterfunctie van de milt is afwezig. Lever neemt deze functie gedeeltelijk over, maar kan alleen filteren indien micro-organismen zijn beladen met antistoffen. Om antistofvorming te bevorderen is vaccinatie nodig. Tegelijkertijd is de persoon vatbaar voor ernstige infecties door de volgende verwekkers, mogelijk met dodelijke afloop:
• alle gekapselde bacteriën, vooral pneumokokken (Streptococcus pneumoniae), Haemophilus influenzae type B en mogelijk meningokokken (Neisseria meningitidis). 
• infecties na honden- en kattenbeten
• malaria
• babesiosis, een parasitaire infectie overgebracht door tekenbeten.

Preventie van en maatregelen bij een infectie

Vaccinaties

Bij geplande splenectomie ≥2 weken voor splenectomie indien niet gepland ≥2 weken na splenectomie. 

Vaccins →
Leeftijd ↓  

PPV-23a

 PCV-13a 

Hib

MenCe

Influenzaf

2-6 mnd

-

4 maal in RVP

RVP

3 maal + booster in 2e levensjaar

jaarlijks  

7-11 mnd

-

3 maalb 

RVP

2 maal + booster in 2e levensjaar  

jaarlijks  

12-23 mnd

-

2 maal c

RVP

RVP  

jaarlijks

2-5 jaar

1 maal bij 24 mnd. Iedere 3 jaar herhalen

2 maal  d, g

RVP  

RVP  

jaarlijks  

6-16 jaar

Iedere 5 jaar herhalen

1 maal g (inhalen h)

1 maal  (inhalen h)

1 maal

(inhalen h)  

jaarlijks

  

Volwassenen

Iedere 5 jaar herhalen

1 maal g (inhalen h)

1 maal

(inhalen h)  

1 maal

(inhalen h)  

jaarlijks

  

RVP= rijksvaccinatie programma
PPV-23= Pneumovax, PCV-13= Prevenar 13, Hib= H. influenzae groep B, MenC = meningokokken groep C.

a = indien beschikbaar kan een meervalent vaccin  worden gegeven
b = op dag 0, na 1 maand en na 6 mnd
c = met interval van 2 mnd
d = met interval van 1 mnd
e = aanvullend vaccin bij reizen naar risico-gebieden
f = bij kinderen <6jr deze 1-malig na 1 mnd herhalen. De jaren daarop volstaat 1 griepvaccinatie
g = bij voorkeur 2 maand vóór PPV-23
h = met inhalen wordt bedoeld: alleen personen vaccineren die in het verleden nog  niet gevaccineerd zijn via het rijksvaccinatie programma.

Antibiotica profylaxe

Kinderen:
o Dagelijks antibiotische profylaxe tot hun 12e jaar
o Kinderen die daarnaast ook nog op andere wijze ernstig immuungecompromitteerd zijn, gebruiken bij voorkeur dagelijks antibiotische profylaxe tot leeftijd van 18 jaar.

Volwassenen:
o Dagelijks antibiotische profylaxe tot 2 jaar na de miltextirpatie
o Bij patiënten met verminderde afweer overleg met deskundig specialist over continuering profylaxe.
o Levenslang profylaxe moet overwogen worden bij patiënten die ondanks vaccinatie toch een postsplenectomie sepsis krijgen met één van de gekapselde bacteriën 

Antibiotica →

Leeftijd ↓

eerste keus

bij overgevoeligheid

kinderen < 1 jaar

feniticilline 20 mg/kg/dg in 2 doses

azithromycine 10 mg/kg/dg in 1dosies (3x per week)

of

claritromycine 7,5 mg/kg/dg in 1x

kinderen 1-5 jaar

feniticilline 2 dd 62,5 mg 

= 2 dd 2,5 ml

azithromycine 10 mg/kg/dg in 1 dosis (3x per week)

of

claritromycine 7,5 mg/kg/dg in 1x

kinderen 5-10 jaar

feniticilline 2 dd 125 mg 

= 2 dd 5 ml

azithromycine 10 mg/kg/dg in 1dosis (3x per week)

of

claritromycine 7,5 mg/kg/dg in 1x

kinderen > 10 jaar of ≥ 40 kg

feniticilline 2 dd 250 mg

azitromycine 250 mg in 1 dosis (3x per week)

of

claritromycine SR 1dd 500 mg

volwassenen

feniticilline 2 dd 250 mg

azitromycine 250 mg in 1 dosis (3x per week)

of

claritromycine SR 1dd 500 mg

Antibiotica bij koorts en infectie, terwijl de patiënt niet profylactisch antibiotica gebruikt

• direct starten met antibiotica 
o NB Patient dient thuis antibiotica kuur klaar te hebben liggen
• bij kinderen < 5 jaar altijd direct arts waarschuwen
• bij tekenen van bacteriële infectie met koorts: zo snel mogelijk contact opnemen met arts

Antibiotica →

Leeftijd ↓

eerste keus

bij overgevoeligheid

1 maand < kinderen < 16 jaar

amoxicilline/clavulaanzuur 50/12,5 mg/kg/dg in 3 doses

azitromycine 10 mg/kg/dg in 1 dosis (max 3 dagen) of claritromycine 15 mg/kg/dg in 2 dosis

volwassenen

amoxicilline+clavulaanzuur

3 dd 500/125 mg

moxifloxacine 1 dd 400 mg

of claritromycine 2 dd 500 mg

Honden- en/of kattenbeten

• wond zo snel mogelijk door de arts laten beoordelen en reinigen. 
• direct starten met antibiotica profylaxe, gedurende 5 dagen

Antibiotica →

Leeftijd ↓

eerste keus

bij overgevoeligheid

1 maand < kinderen < 16 jaar

amoxicilline+clavulaanzuur

50/12,5 mg/kg/dg in 3 in 3 doses

clindamycine 25 mg/kg/dg in 3 doses 

én 

co-trimoxazol 36 mg/kg/dg in 2 doses 

volwassenen

amoxicilline+clavulaanzuur

3 dd 500/125 mg

clindamycine 3 dd 600 mg

én 

ciprofloxacin 2 dd 500 mg

Maatregelen bij reizen

• Voor gedetailleerde reisadvisering verwijzing naar deskundige persoon of instantie.
• Bij reizen naar ‘malariagebieden’ nauwgezet maatregelen opvolgen om muskietensteken te voorkomen. Zorgvuldige toepassing van malariaprofylaxe is belangrijk.
• Alertheid op tekenbeten bij reizen naar bosrijke gebieden in het oosten van Amerika. 
• Op indicatie vaccinatie met A/C/W135/Y polysaccharide vaccin (Mencevax®)